کنگاور شهر شهدا و پارسیان ، خطه فرهنگ و هنر و عرفان ، یادگار پر شکوه عهد باستان ، چونان تابنده گهری است نشسته بر تاک استان ولایتمدار کرمانشاهان که از بام تا شام خوشامد گوی همه کسانی است که به غرب ایران زمین پای می نهند ، خاصه زائران گل سرخ باغ توحید ،حضرت ابا عبداله الحسین علیه السلام که از این ارض مطهر از خون شهیدان ، راهی عتبات عالیاتند .

کنگاور در کنار بزرگ راه کربلا میان کرمانشاه و همدان و از سوی دیگر به شهرهائی چون اسد آباد و تویسرکان و صحنه و نهاوند از سوی دیگر قرار گرفته است . ارتفاع آن از سطح آب های آزاد در حدود 1500متر می باشد .

کنگاور به واسطه مجالست با کوههای سرکشیده برآسمان ، آب و هوائی خوشگوار دارد ، اگرچه زمستان هایش خیلی سرد و تابستان هایش داغ است . واقع شدن کنگاور در منطقه سرد و کوهستانی و بارش های مناسب جوی که به طور متوسط 263 میلی متر در سال است ، منابع و ذخایر آبی خوبی را برایش به ارمغان آورده است .

فرهنگ و تمدن هشت هزار ساله کنگاور جزئی ارزشمند از فرهنگ هشت هزار ساله تمدن ایران است . طی بررسی های انجام شده بر می آید کنگاور با کنکور در عصر ساسانی جزئی از استان ماد بوده است . بی شک نزدیکی کنگاور به هگمتانه مرکز حکومت ماد و نیز قرار داشتن آن بر سر شاهراه ارتباطی هگمتانه و بین النهرین ، در آبادانی آن تاثیر به سزائی داشته است و این مطلبی است که دیرینه شناسی تپه های گودین و کاوش های معبد آناهیتا گواه آن است .

اکثر اهالی شهرستان کنگاور مسلمانند و پیرو مذهب جعفری علیه السلام . گروه کمی از برادران و خواهران سنی مذهب اهل کردستان عراق و نیز جمعی از پیروان فرقه اهل حق هم در منطقه ساکن هستند . در گذشته نیز انگشت شماری مسیحی و یهودی در شهرستان زندگی کرده اند .

جمعیت شهرستان کنگاور که در سال 1365 هجری خورشیدی 000/70 نفر بود هم اکنون به مرز 000/100 نفر رسیده است با این توضیح که حدود 60 درصد از این جمعیت در مرکز شهرستان یعنی شهر کنگاور سکونت دارند .

 

امروزه ايرانيان و حتي جهانگردان ، کنگاور را به نام معبدآناهیتا می شناسند . آناهیتا بر اساس متون تاریخی فرشته و نگهبان آب و فراوانی ، زیبائی و باروری و در نزد ایرانیان دارای مقام بلند و ارجمندی بوده است . معبد آناهیتا با 6/4 هکتار بر پشت صخرهای از نوع شیست مشرف به دشت کنگاور بنا گردیده است . پرستشگاه آناهیتا همانند دیگر بناهایی که بر بلندی ساخته می شود با استفاده از شیوه صفه سازی بر پاشده است . چنین شیوه ای در دوران تاریخی در فلات ایران متداول و در دوره های بعد هم رواج داشته است . نحوه سنگ تراشی و دیوار چینی و ساخت ستون های پهن پیکر ، عظمت صفه جنوبی که در بردارنده دو ردیف پله ی سنگی « شبیه تخـت جمشید فارس » است ،

عــلاوه بر تپه ی ش‍کــوهـمندی کــه معبــد بر روی آن قرار دارد ، همه و همه جذابیت خاصی به این اثر که به قولی دومین بنای سنگی ایران عهد باستان ( پس از تخت جمشید ) است ، بخشیده است . احداث این بنا را به دوره اشکانی نسبت داده اند و از این دوره آثاری شامل سفالینه ، قبور و نوع تدفین بویژه سکه های مکشوفه در قبور به دست آمده است . از دوره ساسانی علائم و نشانه هائی بر روی سنگها دیده شده است . چنین به نظر می رسد که وجود این علائم بیانگر عملکرد بنا و مرمت در این دوره تاریخی است . کاوشهای باستان شناسی در لایه های اولیه نشانگر بقایای استقرار در دوره قاجار و صفوی می باشد . حد فاصل بین قرن هفتم هجری تا دوره صفویه هیچگونه آثاری جز بقایای کوچ نشینان مشاهده نگردیده است . از اوایل سده پنجم تا هفتم هجری آثار مکشوفه حاکی از ساخت و ساز در دوره سلجوقی می باشد . وجود حمام دوره سلجوقی و کارگاه ها و شیوه آب رسانی پیشرفته به وسیله تنبوشه سفالین ، وجود سفالهای لعابدار سبز و زرد از نوع سفال نیشابور و ظروف با نقش کنده و خطوط روی ظروف و سکه هائی از دوره خلفای عباسی به دست آمده نمایانگر این دوره می باشد .

امامزاده ابراهیم (ع) که مرقد مطهرش چونان نگینی در مرکز شهر قرار گرفته است از نوادگان مکرم امام چهارم حضرت علی بن الحسین (ع) به شمار می آید .

مرقد مطهر آقا سید جمال الدین فش (ع) ، امامزاده محمد باقر (ع) در روستای گودین از دیگر بقاع متبرک شهرستان کنگاور است .